Niğde
Aladdin Cami (Merkez)
Büyük Selçuklu Hükümdarı Sultan Alaaddin Keykubat zamanında,
Niğde Sancak Beyi (valisi) olan Ziynettin Beşare tarafından 1223
yılında, il merkezindeki Alaaddin Tepesi üzerine yaptırılmıştır.
Selçuklu bezeme sanatının tüm inceliklerini yansıtan cami,
özellikle mimari açıdan türünün ilk ve ilginç örneklerinden
biridir. Caminin en zengin kısmı, geleneksel Selçuklu sundurma
örneğine göre yapılmış olan portalidir. Doğuya bakan portalin en
büyük özelliği güneş ışıklarının belirli bir açıyla, belirli bir
saat ve dakikalarda (yalnızca yaz ayları saat 10.00-11.00
civarında), portaldaki taş oymaları üzerinde bıraktığı
gölgelerle "Taçlı Kadın Başı" oluşturmasıdır. Cami bu özelliği
ile Selçuklu yapıları içinde ayrı bir öneme sahiptir. Taç giymiş
ve örgülü saçı olan bu kadın başından dolayı kapıya "Taç kapısı"
denir.
Anlatılan efsaneye göre; camiyi yapan usta, zamanın Niğde Sancak
Beyinin kızına yani prensese aşık olur. Usta, prensesle hiçbir
zaman evlenemeyeceklerinin de bilincindedir. Bir gün ustaya
Sancak Beyi tarafından kentte bir cami yaptırılması için emir
verilir. Usta ise prensese olan aşkını anlatmak için bir fırsat
aramaktadır. Aşkının sonsuza dek süreceği anlamına gelecek
şekilde, portalin üzerine prensesin yüz kısmını taşlara mükemmel
bir şekilde işler. Caminin eski kapısı Müzededir. Kapının
üzerinde beyaz mermerden yapılmış ters "T" şeklinde bir kitabesi
vardır. Kitabede eserin 620 yılında yaptırıldığı yazılıdır.
Hüdavend Hatun Türbesi (Merkez)
Niğde il merkezinde olan Türbe, Selçuklu sanatının en nadide
eserlerinden biridir. II. Gıyaseddin Keyhüsrev oğlu IV.
Rükneddin Kılıçaslan kızı Hüdavend Hatun tarafından 1312
tarihinde yaptırılmıştır. Pencere üstlerinde insan başlı kuşlar
ve çeşitli hayvanlar kabartma olarak oyulmuştur. Bir yerde
aslanın yanında ürkek bir ceylan, bir başka yerde kanatlarını
açmış çifte başlı bir kartal (Bu kartal Selçukluların
sembolüdür.) bulunmaktadır. Türbe içinde, dantel gibi işlenmiş
süsleme ve bezemelerle görkemleşmiş bir portaldan girilir.
Türbede 1332 yılında ölen Hüdavend Hatunun mezarı ile yanında
iki mezar daha vardır. Sanat değeri tartışılmayan Hüdavend Hatun
Türbesi Anadolu'daki en önemli ve görkemli Selçuklu eserlerinden
birisidir.
Sungur Bey Cami (Merkez)
Sungur Bey Cami, İlhanlılar zamanında Niğde Valisi olan
Seyfettin Sungur Bey tarafından il merkezinde, 1335 yılında
yaptırılmıştır. Doğuda ve kuzeyde bulunan iki giriş kapısı ve
mihrabı bulunan caminin kuzeye bakan kapısının orijinal dantel
gibi ahşap işlemesi muhteşemdir.
Gümüşler Manastırı (Merkez)
İl merkezine 9 km, Niğde-Kayseri karayoluna ise 4 km
mesafededir. X. yy. Bizans sanatının en güzel örneklerinden olan
Kaya Manastırı ayrıca, günümüze kadar en iyi korunmuş eserlerden
de biridir. X. yy.a tarihlenen manastırın VIII. yy. - XII.
yüzyıllar arasında yapımının devam ettiği konusunda belirtiler
vardır. Kilise içinde son derece iyi korunmuş, muhteşem renkli
freskler bulunmaktadır. Fresklerde; Hz. İsa'nın doğumu, vaftiz
edilmesi, kiliseye takdimi, Havariler ve Hıristiyanlığın ileri
gelenlerini gösteren konular işlenmiştir. Apsisin solundaki
nişte ise "Gülümseyen Meryem ve Bebek İsa" resmedilmiştir. Bu
Anadolu'daki tek gülümseyen Meryem freski olarak belirlenmiştir.
|
