Mardin
Ulu Cami (Merkez)
XII. yy. Artukluoğlu yapısıdır. Yapının süsleme ve bezemeleri
oldukça fazladır.
Latifiye (Abdüllatif) Cami (Merkez)
Cumhuriyet Alanı'nın güneyindedir. Taç kapı yazıtından,
1371'de Artuklu sultanlarından ikincisinin döneminde görev almış
olan Abdüllatif tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır.
Günümüzdeki minareyi 1845'te Musul Valisi Gürcü Mehmet Paşa
yaptırmıştır. Doğudaki taç kapı Mardin'deki yapıların en iyi
korunmuş olanıdır. Geç dönem minber ve mahfil, Selçuklu ahşap
işçiliğinin özgün örneklerindendir.
Zinciriye Medresesi (Merkez)
Medrese mahallesindedir. 1385 tarihli yapı, dikdörtgen geniş
bir alanı kaplayan cami, türbe ve çeşitli ek bölümlerden
oluşmuştur. Süslemeleri oldukça zengindir.
Kasımiye Medresesi (Merkez)
Artuklu egemenliği döneminde yapımına başlanan medresenin
Akkoyunlu Sultan Kasım döneminde 1487-1502 arasında bitirildiği
sanılmaktadır. XV. yy.la tarihlenen yapı, mimari ve bezeme
açısından daha önceki Artuklu Dönemi (XIV. yy.) özelliklerini
göstermektedir.
Melik Mahmut Cami (Bab Es Sur Cami-Merkez)
Savur kapısına giden yolun kuzeyindedir. Taç kapıdaki yazıtta
yapım tarihi 1363-1364 olarak gösterilirken Katip Ferdi
1362-1363 tarihini verir. Buna göre yapı XIV. yy. üçüncü
çeyreğine tarihlenmektedir.
Deyr Ul Zaferan Manastırı (Merkez)
Mardin'in 5 km doğusunda, IV. yüzyılda yapılan bir
manastırdır. Manastırın 1 km kuzeyinde kayalara oyulmuş Meryem
Ana Kilisesi (Theodoros Tapınağı) ve Mar Yakup Manastırı ile
Deyr ul Zaferan bir üçlü oluşturmaktadır. Manastırın içinde
tarihi bir İncil ve kutsal taş bulunmakta, ilk tıp fakültesinin
burada kurulduğu söylenmektedir. Deyrul Zaferan, Yukarı
Mezopotamya'nın tarihi yapıtlarından en tanınmış olanlarından
biri ve Süryani Kadim Cemaatinin dini merkezidir. Manastır IV.
yy. da kurulmuş olup o dönemden kalma mozaikler bugün de
durmaktadır. Canlı bir tarih görünümünde olan manastırın en
büyük özelliklerinden biri de içinde 52 Süryani patriğinin
mezarlarının bulunmasıdır.
Mar İzozil Manastırı (Midyat)
Yörenin en eski manastırıdır. Mar Yakup ve Deyr ül Seyde
Manastırları arasındadır. IV. yy.ın başlarında yaşayan Şamişatlı
Mar İzozil?in ismi ile anılmaktadır. Resmi kayıtlarda XVIII. Yy.
sonlarına kadar işlevini sürdürdüğü belirtilmektedir.
Deyr Ul Umur (Mar Gabriel-Midyat)
Midyat'ın 18 km doğusundadır. Süryani Kadim Cemaatinin ünlü
ve büyük yapıtlarından olan manastır, yüksekçe bir tepeye
yapılmıştır. Manastırın temelleri M.S. 397 yılında atılmış ve
kısa sürede tamamlanmıştır. Değişik tarihlerde manastırın içinde
ve dışında ekler yapılmıştır. Bunlar; Kral Arkadius döneminde
yapılan, rahipler için barınma ve ibadet yerleri, Kral Küçük
Theodosyus çağında lahitlerin konacağı abide evi bugün
kullanılan Meryem Ana Kilisesi, Resuller Kilisesi, Kırk Şehitler
Kilisesi, Mar Şumuel'in gömülü olduğu mabet, manastırın
güneybatısında Kartminli Mar Şemun'un mabedi, sekiz kemer
üzerinde yükselen motifli Theodora Kubbesi, ziyaret amacıyla
gelip yapının görkemi karşısında manastırın hizmetine giren
Mısırlıların yaptırdığı kubbe ve 512 yılında Kral Anastos
tarafından yaptırılan motif ve mozaikleri ile ünlü, büyük
Mabettir.
Meryem Ana Kilisesi (Midyat)
Midyat ilçesinin 40 km. doğusunda, Dargeçit yolunda Hah Köyü
sınırları içindedir.
Maryakup Manastırı (Nusaybin)
Bu manastır eskiden Arun adıyla anılmış ise de Suruçlu
profesör Maryakup'un adıyla tanınmıştır. I. veya II. yy. da inşa
edildiği tahmin edilmektedir.
|
