Gaziantep
Şeyh Fethullah Cami ve Külliyesi (Aşağı Şeyh Cami, Merkez)
Gazi Antep'teki en önemli tarihi yapı olup, Şehreküstü
Mahallesindedir. Vakfiyelerine göre külliye, cami, zaviye, hamam
ve medreseden meydana gelmektedir. Bugün medresesi bulunmayan
külliyenin diğer bir elemanı olan ve halen faal durumda bulunan
'kastel'ini de bu komplekse dahil edebiliriz.
İlk devir Osmanlı cami plan anlayışını başarılı, fakat değişik
bir terkiple bir araya getiren cami, bilhassa tonozuyla
Türk-İslam mimarisinde ayrı bir yere sahiptir. Caminin içinde
Şeyh Fethullah tarafından yazılan, el yazması bir Kuran-ı Kerim
bulunmaktadır.
Boyacı Cami (Merkez)
Gazi Antep'in en eski camisi olup, Boyacı Yusuf ve Kadı
Kemalettin tarafından 1357 yılında yaptırılmıştır. Türk
Memlukluları devrine ait cami, mermer ve çini süslemeleri
yönünden çok zengindir. Gazi Antep ahşap işçiliğinin en eski
örneklerinden olan ahşap minber, on iki kollu yıldızlar, palmet,
rozet ve geometrik motiflerle süslüdür.
Ömeriye Cami (Merkez)
Gazi Antep'in Düğmeci Mahallesinde bulunan caminin, 1210
yılında tamir geçirdiği kayıtlarda yazmaktadır. Kimin tarafından
yapıldığı tam olarak bilinmeyen caminin, Hz. Ömer zamanında ya
da Hz. Ömer'in kızından olma torunu Emevi Halifesi Ömer Bin
Abdülaziz'ce yaptırıldığı söylenmektedir. Caminin bir diğer adı
da "Ömereyn" yani 'iki Ömer' anlamına gelmektedir. Minare
şerefesinin korkuluklarında, oyma taş işçiliğinin güzel
örnekleri görülebilir.
Ahmet Çelebi Cami (Merkez)
Ulucanlar Mahallesindedir. Caminin kurucusu peygamber
soyundan Hacı Osmanoğlu Şeyh Ramazan Efendidir. Medrese, cami ve
kastelden oluşan bir külliyedir. Kitabesinden 1672 yılında
yapıldığı anlaşılmaktadır. Ahşap işçiliği dikkat çekicidir.
Yuşa Peygamber Türbesi (Merkez)
Yuşa Peygamber İsrailoğullarından olup, Hz. Musa'nın
yeğenidir. İsrailoğullarını göçebelikten kurtarmış ve Arzı
Kenan'a yerleştirmiştir. Boyacı mahallesinde Pir Sefa denilen
mevkideki bir binanın iki odası içinde iki türbe bulunmaktadır.
Bunlardan birisi Yuşa peygambere, diğeri ise Pir Sefa
hazretlerine aittir.
Pir Sefa Hazretleri Türbesi (Merkez)
Pir Sefa hazretleri ile Yuşa peygamber aynı yerde
yatmaktadır. Pir Sefanın türbesi yerden beş basamak aşağıdadır.
Rivayete göre; Pir Sefa, Hz. Yuşa'nın türbedarı olup ölünce
buraya gömülmüştür. Diğer bir rivayete göre, Pir Sefa
Medinelidir ve ensardandır. Gazi Antep'in Müslümanlar tarafından
fethinde Hz. Ali kumandasında buraya gelmiş Karaçomak'la yan
yana savaşırken, gövdesi ikiye bölünerek şehit olmuştur. Bunun
üzerine Hz. Ömer Yuşa'nın yanına defnettirerek "Kendini
Peygamberi Zişan ile komşu ettim." demiştir.
Ökkeşiye Hazretleri Türbesi (Nurdağı)
Nurdağı ilçesinin güneydoğusunda, bir tepe üzerinde bulunan
Türbe, Gözlühöyük'e 17 km mesafededir. Ökkeşiye Hazretlerinin,
Hz. Ömer zamanında Gazi Antep ve çevresinin fethi sırasında
şehit düşen beş sahabeden biri olduğu söylenmektedir.
Rumkale (Yavuzeli)
Gazi Antep ilinin, Yavuzeli ilçesine bağlı Kasaba köyünde
bulunan Rumkale, Fırat Nehri ile Merzimen çayının birleştiği
noktadadır. M.Ö. 840 yılında geç Hitit döneminde yapıldığı
tahmin edilmektedir. Hz. İsa'nın 12 havarisinden biri olan
Johannes'in (Yuhenna) Roma döneminde Rumkale'yi merkez yaparak
Hıristiyanlığın Gazi Antep yöresinde yayılmasını sağladığı
söylenir. Kalenin içinde kayadan oyma bir odada Yuhenna'nın
İncil müsveddesini saklamakta olduğu ve daha sonra Beyrut'a
kaçırdığı rivayet olunur. Yuhenna'nın mezarının kalede olduğu ve
bu nedenle kutsal sayıldığı da ileri sürülmektedir.
|
