Elazığ
Ulu Cami (Harput)
Harput'ta Artuklu Hükümdarı Fahrettin Karaaslan tarafından H.
551 (M 1156-1157) yılında yaptırılan camii, Anadolu?daki en eski
ve en önemli yapılardan birisidir. Cami; dikdörtgen planlı, dışa
kapalı görünümlü olup, minaresinin eğri durumda oluşu ve
tuğlalarının süsleme öğesi olarak kullanılması bakımından
ilginçtir. Harim son cemaat ve avlu olmak üzere üç bölümden
oluşmaktadır.
Sarahatun Cami (Harput)
Osmanlı-Akkoyunlu devrine ait cami, Akkoyunlu Hükümdarı
Bahadırhan?ın (Uzun Hasan) Annesi Sara Hatun tarafından
yaptırılmıştır. 993 H (1585 M) ve 1843 yılında olmak üzere iki
kez onarılmıştır. Kare planlı caminin orta kısmının üzeri dört
kalın sütuna dayanan kubbe ile kenarları ise tonozla örtülüdür.
Mihrap sade bir niş halindedir. Minberi, taş işçiliğinin güzel
örneklerindendir. Minaresi iki renk kesme taştan yapılmıştır.
Kurşunlu Cami (Harput)
Harput'ta Osmanlı devri camilerinin en güzel örneği olup,
kare yapılı, üzeri büyük bir kubbe ile örtülü ve kubbeye giriş
trompludur. Kubbe kasnağında dört penceresi olup, mihrabı sade
bir niş biçimindedir. Son cemaat mahalli üç kubbelidir.
Kubbelerin üzeri kurşunla kaplıdır. Harim kapısı yonca şeklinde
olup, minaresi kesme taştan yapılmıştır.
Alacalı Cami (Harput)
Harput'ta Kitapçıgil parkının girişinde bulunan camide
çeşitli yapı devirlerinin izleri görülmektedir. Küçük ebatta ve
dikdörtgen planlıdır. Artukoğulları döneminde yapılmasına
karşılık, XIX. Yüzyılda büyük bir onarım görmüştür. Tavandaki
ahşap işçiliği, bu devirin onarımına aittir. Cami kapısı batıda
yer almakta olup, bir yonca yaprağı şeklindedir. Kapı üzerinde
merdiven ve minare bulunmaktadır. Minare, şerefeye kadar sıra
ile siyah-beyaz taşla, şerefe ise dama şeklinde, siyah-beyaz
kesme taşla örülüdür.
Ağa Cami (Harput)
Harput'a girişte ana yolun solunda yer alan cami?nin kubbesi
çökmüş olup, yalnızca zarif minaresi ayaktadır. Minare kare
kaideli ve sekizgen gövdelidir. Harput Müzesindeki kitabesine
göre 967 H. (1559 M) yılında Pervane Ağa tarafından inşa
edilmiştir. Cami aslına uygun olarak restore edilerek ibadete
açılmıştır.
Arap Baba Mescidi ve Türbesi (Harput)
Selçuklu hükümdarlarından IV. Kılıçarslan?ın oğlu, III.
Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında H. 678 yılında inşa edilmiştir.
Minaresi dıştan türbe ile mescidin tam orta kısmına gelen
bölümde yapılmıştır. Kapısı mescidin içindedir. Kaidesi alttan
beş sıra taş üstünde alçı ve sıva izi görülen ve hemen hiçbir
Selçuklu Mescidinde bulunmayan, emsalsiz sırça bordürlüdür.
Mescit kare planlıdır. Selçuk üçgenleri ile kubbeye geçilir.
Kubbe içinin kornişlerinin çinili olduğu bilinmektedir. Korniş
ve çinilerle düzenlenen mihrabın üst kısmı, beş dişlidir. Büyük
kemeri vardır. Arabesk plament ve su yolludur. Türbenin alt
kısmında ise Mumyalı bir ceset mevcuttur. Halk arasında Arap
Baba diye anılır. Arap Baba ile ilgili çeşitli rivayetler
anlatılmaktadır.
Fetih Ahmed Baba Türbesi(Harput)
Harput'a 2 Km. Uzaklıkta olup, kaya üzerine inşa edilmiş
türbenin yanında mescidi bulunmaktadır.Türbe altıgen planlı, üst
kısmı sonradan yapılmış, yalnız cenazelik kısmı mevcuttur.
İçinde büyük bir sanduka bulunmaktadır.
Mansur Baba Türbesi (Harput)
Harput'ta kaleye giden yolun solunda bulunan türbe, sekizgen
planlı olup, kesme taşlardan yapılmış kaide kısmı vardır. İki
katlı anıtsal bir yapı olduğu bilinen türbenin üst örtü sistemi
sonradan yapılmıştır. İçerisinde Mansur Baba, zevcesi, oğlu ve
kızına ait olduğu bilinen dört sanduka bulunan türbenin
Artukoğulları devrine ait olduğu ihtimali kuvvetlidir.
Meryem Ana Kilisesi
Harput Kalesi'nin sol tarafında yer alır. İnşa tarihi M.S.
179'dur. Bu kilise Kızıl Kilise, Süryani Kilisesi ve Yakubi
Kilisesi adlarıyla da anılmaktadır.
|
