Aksaray
Ulu Cami (Karamanoğlu Cami-Merkez):
Yığma bir tepe üzerinde bulunan caminin kitabesinde,
1408-1409 yıllarında Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından Mimar
Mehmet Firuz Bey'e yaptırıldığı yazılıdır. Tipik bir Karamanoğlu
eseri olan caminin en önemli özelliği; abanozdan yapılmış,
Selçuklu devri ahşap işçiliğinin şaheser bir örneği olan
minberidir.
Eğri Minare (Kızıl Minare-Merkez):
Selçuklu dönemine ait olup, 1221-1236 yılları arasında
yapıldığı sanılmaktadır. Kırmızı tuğladan yapıldığı için Kızıl
Minare olarak anılmaktadır.
Taptuk Emre Köyü ve Türbesi (Taptuk Emre Köyü):
Aksaray ilinin kuzeyinde 20 kilometre mesafede bulunan köy,
küçük Ekecik Dağı'nın eteğinde kurulmuş olup Taptuk Emre'ye ait
olduğu söylenmektedir. Dağ eteğinin en üst kısmında ise son
yıllarda yeniden çevre düzenlemesi yapılan cami ve türbe
bulunmaktadır. Taptuk Emre'ye ait olduğu söylenen mezar
bozulmadan üst kısmına taş sanduka yapılmıştır.
Yunus Emre Türbesi (Reşadiye Köyü-Ortaköy):
Aksaray ilinin Ortaköy ilçe merkezine 20 km mesafede Reşadiye
köyündedir. Türbenin bulunduğu tepe, halk tarafından ziyaret
tepesi olarak bilinmektedir.
Selime Sultan Türbesi (Selime Köyü):
Selime köyünde bulunan türbe, gerek mimari, gerekse dekoratif
yönden erken devir özelliklerini göstermektedir. Türbede taş ve
tuğla işçiliği iç içedir. Mimari stili ve malzemeleri yönünden
XIII. yüzyılın başlarına tarihlenmektedir.
Kilise Cami (Aziz Gregorius Kilisesi, Güzelyurt):
Güzelyurt ilçe merkezindeki Hıristiyanlık dönemi eserlerinden
olup, Ortodoks alemi için büyük önem taşımaktadır. M.S. 385
yılında kapalı haç planında inşa edilmiştir. Daha sonra çeşitli
ilave ve tamiratlarla değişikliğe uğrayan kilisenin, çan kulesi
minare haline getirilerek camiye çevrilmiştir.
Aziz Anargiros Kilisesi (Güzelyurt):
Güzelyurt ilçe merkezindedir. Kapalı haç planında olan
kilise, kubbeleri ve kolonlorı dahil olmak üzere tümü kayaya
oyularak yapılmıştır. Kilise, son olarak 1884 yılında tamir
görmüştür. Kubbesindeki 1887 tarihinden, fresklerinin
onarımından üç yıl sonra yapıldığı anlaşılır. Günümüzde
Vatikan'dan buraya gelip hacı olanlar vardır. Aziz Anargiros'un
yortu günü olan 1 Kasım günleri kilisede hastalar büyük bir
tören düzenleyerek sabahlara kadar dua etmektedir.
Sivişli Kilise (Güzelyurt):
Kasaba içinde kayadan oyma bir kilisedir. Kubbede, ortada Hz.
İsa ile Hz. Meryem'in, kenarlarda havarilerin portreleri yer
almaktadır.
Selime Katedrali(Selime):
Kayalara oyulmuş yüksek bir yerde olan katedral içinde iki
sıra halinde sütunlar mevcuttur. Bu sütunlar katedrali üç sahana
ayırmıştır.
Kale Manastırı Kilisesi (Selime):
Kapadokya'daki dini kuruluşların en büyüklerindendir.
Manastır VIII. ile XIV. yüzyıl veya X. yüzyıl, kilisedeki
figürlü freskolar ise X. yüzyıl sonu ile XI. yüzyıl başları
arasına tarihlenmektedir. İsa'nın göğe çıkışı, müjde, Meryem
gibi tasvirleri vardır.
Yüksek Kilise (Merkez):
Kızlar manastırı olarak bilinen kilise, dik kayalar üstüne
taş oymadır. İl merkezine yaklaşık 3 km mesafededir.
Kızıl Kilise (Sivrihisar):
Kırmızı kesme taştan yapıldığı için Kızıl Kilise adını
almıştır. Kilise V.-VI. yüzyıla tarihlenmektedir.
Antik Nora Viranşehir (Helvandere Kasabası):
Aksaray'ın 30 km güneyinde Hasan Dağı'nın eteğinde kurulan
kasaba, Roma ve Bizans döneminin önemli yerleşimlerindendir.
Kasabada bugün bir çok kilise kalıntısı bulunmaktadır. Ayakta
kalan yapılar Bizans devrine aittir. Bu kiliseler kısmen tahrip
olmuşsa da çeşitli freskler halen göze çarpmaktadır.
Ağaçaltı Kilisesi (Daniel, Pantanossa-Ihlara):
Ihlara Vadisi içerisinde, vadiye giriş merdivenlerinin güney
kısmındadır. Freskolarda, vahiy, ziyaret ve doğum, Mısır'a
kaçış, Hz. İsa'nın vaftizi ve Hz. Meryem'in ölümü işlenmiştir.
Kubbede ise, göğe çekiliş sahnesi yer alır.
Pürenli Seki Kilisesi (Ihlara):
Kayaya oyulmuş dört bölümden oluşmaktadır. Narteks zemininde
mezarlar mevcuttur. Freskolar X. yüzyıl başı ile XII. yüzyıl
arasına tarihlenmektedir. Peygamberlerin kehaneti, Meryem ve
piskoposlar, müjde, ziyaret, çobanların tapınması gibi, İsa'nın
çocukluğu ve İncil'den çeşitli sahneleri konu alan tasvirleri
önemlidir.
Kokar Kilise (Ihlara):
IX. yüzyılın sonuna veya XI. yüzyılın ikinci yarısına
tarihlenen freskolarındaki konular oldukça zengindir. Son yemek,
çarmıha gerilme, Mesih'in defnedilişi, göğe çekilme, havarilerin
görevleri gibi zaman zaman konu bütünlüğü gösteren tasvirleri
ilginçtir. Kilisenin iki mezar odasındaki süslemeler, kırmızı
boya ile yapılmış ilk örneklerdir.
Eğritaş Kilisesi (Ihlara):
Çok büyük bir tapınak ve vadinin en eski yapılarından olduğu
anlaşılan kilisenin Meryem'e ithaf edildiği, doğu duvarındaki
bir kitabede belirtilmiştir. İki melek arasında oturan İsa, iki
melek ve altı piskopos arasındaki Meryem, Hz. Yusuf'un rüyası,
Mısır'a kaçış, vaftiz, Kudüs'e giriş gibi tasvirlerin yer aldığı
fresklerin oldukça yıpranmış olmalarına karşın, boyalarının çok
renkli ve canlı oluşu dikkat çekmektedir.
Sümbüllü Kilise (Ihlara):
Manastır mekanları iki kat halinde kaya kütlesine oyulmuştur.
Mikail ile Cebrail arasında Meryem, İsa ve fırında üç İbrani
genci ile azizlerin tasvirleri vardır.
Yılanlı Kilise (Ihlara):
Kuzeyindeki ve güneyindeki dar haç kolları, tavanı kabartma
bir haçla bezeli merkez mekanı çevreler. Çarmıhta İsa, Kudüs'e
giriş, Mısırlı Meryem'in gömülmesi, ziyaret gibi tasvirler
vardır.
Saint Georges Kilisesi (Kırkdamaltı Kilisesi-Belisırma):
Bölgedeki en yüksek kilise olup, 1283-1295 yılları arasında
yapıldığı sanılmaktadır. Kilisenin kitabesi kilisenin tüm
çevresini dolanmaktadır. Kilisedeki fresklerde incilin hikaye
ettiği tüm konular ile Selçuklu Sultanı II. Mesud'un resmi
tasvir edilmiştir.
Bahattin Samanlığı Kilisesi (Belisırma):
Tek koridorlu bir kilisedir. Kuzey ve batı yan duvarlara
oyulmuş birer hücre ile güney duvara oyulmuş üç hücre kubbesi de
beşik çatı şeklindedir.
Direkli Kilise (Belisırma):
Kilisenin içindeki kapıdan keşişlerin türbelerine ve
kilisedeki görevlilerin ikametgahlarına gidilmektedir. Kilise
üstündeki sütunlarda ikişer sıra halinde resimler vardır.
Azizlerin ve Havarilerin iki taraflarında kitabeler görülür. Bir
manastır kilisesi olup XI. ve XIII. yüzyıl lara
tarihlenmektedir.
Ala Kilise (Belisırma):
Köyün kuzeyinde ve vadinin doğu yamacında kayaya oyulmuş bir
kilisedir. Hıristiyanlığın serbest bir hale gelmesinden sonra
yapılmıştır. Cephesinin üst kısmında Havarilerin ve azizlerin
resimleri yer almaktadır. Doğum, Anastasis, Kudüs'e Giriş,
Mısır, Meryem'in Takdis Edilmesi gibi tasvirler yer almaktadır.
Karagedik Kilisesi (Belisırma):
Dik kayaya yaslanmış otlarla örtülü bir tepe üzerinde
kurulmuştur. XI. yüzyıl Bizans üslubunda yapılmış büyük bir
kilise olup, Çanlı Kiliseyi andırmaktadır.
|
