Ürgüp
Nevşehir'in 20 km doğusunda olan Ürgüp Kapadokya Bölgesinin
en önemli merkezlerindendir. Göreme'de olduğu gibi tarihsel
süreç içerisinde çok sayıda isme sahip olmuştur. Bizans
Döneminde Osiana (Assiana), Hagios Prokopios; Selçuklular
Dönemi'nde Başhisar; Osmanlılar zamanında Burgut kalesi;
Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de Ürgüp adıyla
anılmıştır.
Tarihçe
Volkanik orijinli jeolojik bir yapıya sahip olan Ürgüp,
yağmur ve rüzgar erozyonunun meydana getirdiği ve peribacası
olarak tanımlanan ilginç doğal oluşumların sıkça ve tipik
örneklerinin yoğun olarak yer aldığı bir bölgeye kurulmuştur.
Vadi yamaçlarından akan yağmur sularının ve daha sonra
rüzgarların aşındırması sonucu oluşan yarıklar arasında yükselen
peribacaları bu bölgeye has çok ilginç bir peyzaj görüntüsü
oluşturmuştur.
Nevşehir'in 20km. doğusunda olan Ürgüp Kapadokya Bölgesinin en
önemli merkezlerindendir. Göreme'de olduğu gibi tarihsel süreç
içerisinde çok sayıda isme sahip olmuştur. Bizans Döneminde
Osiana (Assiana), Hagios Prokopios; Selçuklular Dönemi'nde
Başhisar; Osmanlılar zamanında Burgut kalesi; Cumhuriyetin ilk
yıllarından itibaren de Ürgüp adıyla anılmıştır.
İklim
Ürgüp'te yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar
yağışlı, ilkbahar ve sonbaharda ise yağmurlu tamamen kırsal bir
step iklimi özellikleri görülür. İlkbaharda yeşeren ancak daha
sonraları sararıp yok alan step bitki örtüsünün dışında bölgede
bir orman örtüsü bulunmamakla beraber, ilçede ve çevresinde çok
yoğun olarak görülen bağcılık ve yemyeşil bağ örtüsü yaz
aylarında da sıcak bir görüntü vermektedir.
Ulaşım
Nevşehir'den otobüs, minibüs ve taksi ile Ürgüp'e
ulaşabilirsiniz. Otogar Tel: (+90-384) 341 47
66
Gezilecek Yerler
Pembe Vadi
Urgup-Avanos yolunun tam ortasinda yer alan vadide
peribacalarinin en tipik örnekleri gorulebilir. Doğal oluşumlarm
cok yoğun bir biçimde yer aldığı bu bölgede, doğanın kayaları
deve, tavşan gibi birçok şekilde oluşturduğu gözlenir.
Kızılçukur
Her zaman önemli bir üzüm ve şarap üretim merkezi olan bu
bölgede, peribacalari içine yapilmis, üzüm resimleri ile
bezenmiş bir kilise bulunmaktadır. Değişik renklerde pek çok
peribacasının yer aldığı bu vadi ayni zamanda günbatımında
oldukça ilginç seyir noktası durumundadır.
Mustafapaşa
1924 yilinda yapilan nufus değişimine (Mübadele) kadar
Ortodoks Hıristiyanların barındığı Mustafapaşa, tipik bir müze -
kent görünümündedir. 19. yüzyil kiliselerinin örneklerinden Aziz
George, Aziz Vasilios ve Aziz Stefanos Kiliseleri ziyarete
açıktır. Ayrica bu ilginç kasabada Hiristiyan ve Selçuk yapı
işçiliğinin özgün örneklerini görmek mümkündür.
Sarıhan
1217 yilinda Selcuklu Sultani Alaattin Keykubat tarafindan
Aksaray-Ürgüp-Kayseri yolu uzerine yaptırılmıştır. Bu
kervansaray önemli bir konaklama ve barınma merkezi olarak
tarihte yerini almıştır. Selcuklu-Türk mimarisinin en önemli
eserlerinden birisidir. Daha sonra asvalt yolu yapilmis ve iyi
bir restorasyona tabi tutulmustur. Sarı taşların hakim olduğu
yapının adı bu taşların renginden gelmektedir.
Halacdere
Yumucak tufler icine kazilmis ve 10-12. ve bir kismi ise 13.
asira tarihlenmektedir. Bir kismi asinmis ve yikilmis bulunan
buyuk bazilike tipi kiliseler mevcut olup bir zamanlar
hiristiyanlarca hastane olarak kullanildigi sanilmaktadir.
Ortahisar'daki baska kiliseler Aziz Peter ve Aziz Paul
Kiliseleri ile Meskendir Deresindeki kiliselerdir.
Fıratkan
Göreme Açıkhava Müzesi yolu üzerindeki Fıratkan, küçük bir
kiliseler gurubudur. Bir yatakhanesi, yemekhanesi, muttagi ve
depolari mevcut olup iki katli olarak insa edilmisir. Iki kat
birbirine tuneller ile baglanmis olup cok ilginc bir yapi tarzi
vardir.
Ortahisar
Kasabanin merkezi Urgup-Nevsehir yoluna 1 Km. mesafededir.
Merkezde bulunan 50 m. yuksekligindeki tarihi kaya-kale ana
yoldan da gorulebilmektedir. Eski bir barinma mekani olan
Ortahisar Kalesi uzerine cikilabilmekte olup, burasi ilginc bir
seyir ve resim cekme noktasidir. Ortahisar bolgesi zengin bir
manastir yasaminin orneklerini barindirmaktadir. Harim Kilisesi,
Sanca Kilise ve Cambazli Kilise bu beldenin baslica gorulmeye
deger eserleridir. Ortahisar, cok canli bir kultur ve ticaret
merkezidir. Cukurova'nin urunu olan limon, bu bolgedeki volkanik
kayalar icine oyularak yapilmig olan tabii soguk hava
depolarinda muhafaza edilir ve buradan tum Turkiye'ye dagitilir.
Bolgede turizme ilk acilan kasaba olan Ortahisar'm halki
konukseverligi ile unludur.
Aziz Theodore (Tağar) Kilisesi
Ürgüp-Kayseri yolundan 8.5 km sonra sağa dönülüp 8 km daha
gidildiğinde Ürgüp ilçesinin Yeşilöz köyüne ulaşılır. Buradaki
Aziz Theodore adına yapılmış olan Tağar Kilisesi 'T' planlı,
merkezi kubbelidir. Üst katta bulunan galeriye bir merdiven
sayesinde çıkılmaktadır. Bu nedenle Kapadokya kiliseleri içinde
tek örnektir. Genelde resimleri iyi korunmuş olan kiliseyi üç
sanatçı kendi stillerine göre farklı zamanlarda süslemiştir.
Sahneler : Deesis, müjde, doğum, peygamberlerin
görünümü, havarilerin görünümü, İsa çarmıhta, melekler Gabriel
ve Michael, madalyonlar içinde aziz tasvirleri.
Pancarlık Kilisesi
Ortahisar kasabasının güneyinde, Ürgüp-Mustafapaşa yolunun
sağındaki Pancarlık vadisinde yeralan Kilise XI. yüzyılın ilk
yarısına tarihlenmektedir. Düz tavanlı, tek nefli ve tek
apsislidir. Kilisedeki duvar resimleri daha çok yeşil zeminlidir
ve oldukça iyi korunmuştur.
Sahneler: Peygamberlerin görünümü, müjde,
ziyaret, bakireliğin ispatı, Beytüllahim'e yolculuk, doğum, üç
müneccimin tapınması, Joseph'in ikinci rüyası, Mısır'a kaçış,
masum çocukların katliamı, İsa'nın mabete takdimi, Elizabeth'in
takip edilişi, Vaftizci Yahya'nın görevlendirilmesi, vaftiz,
İsa'nın denenmesi, Kana düğünü, şarap mucizesi, balık ve
ekmeklerin çoğaltılması, havarilerin tanrı yolunda
görevlendirilmesi, şeytan çarpmış adamın iyileştirilmesi,
cüzzamlı adamın iyileştirilmesi, sakat kadının iyileştirilmesi,
Jairus'un kızının iyileştirilmesi, balıkların çoğaltılması
mucizesi, İsa ve Samarralı kadın, başkalaşım, İsa Golgota
yolunda, İsa çarmıhta, İsa'nın cehenneme inişi, İsa'nın göğe
yükselmesi, melek Gabriel ve Michael ve madalyonlar içinde aziz
tasvirleri.
Ala Kilise ve Kepez Kiliseleri
Pancarlik yolu uzerinde minik koloniler seklinde yapilmis,
basit kirmizi bezemeler yaninda ilginc yazi ve duvar resimlerini
de iceren bolgenin onemli kiliseleridir.
Balkan Kiliseleri
Ortahisar'dan 2 km. mesafede olan kilise kolonileridir.
Ikolonazma devrine tarihlenir Daha sonraki devirlere ait olan
bir kucuk sapel ise fresklerle suslenmistir.
Taşkınpaşa Cami
Ürgüp'ün 20 km güneyindeki Damsa köyü merkezinde yer alan
Taşkınpaşa Camii, Karamanlılar Dönemi'ne aittir. Halen Ankara
Etnoğrafya Müzesi'nde sergilenen cevizden kakma tekniğinde
yapılmış mihrabı, bugüne kadar kalan tek ahşap örnek olması
nedeniyle önemlidir. Taşkınpaşa Camisinin hemen karşısında Hızır
Reis'e ait Taşkınpaşa Türbesi yeralır. Aynı döneme tarihlenen
türbeye iki taraflı, basamaktan oluşan merdivenle çıkılmaktadır.
Taşkınpaşa Camisinin yakınında bir de aynı adla anılan medrese
bulunmaktadır.
Kadı Kalesi
Gecmis zamanlarda kadinlar ve çocuklarin tehlike aninda
sigindiklari bir kaya kale idi. Gerektiginde kacabilmek icin,
tepenin altindaki Damsa Cayi'na acilan bir tuneli vardi. Buyuk
bolumu 1954 yilinda erozyona ugrayarak yikildi. Zamanimizda
saglam kalan bolumleri gezip gormeye aciktir.
Temenni (Anıt Mezar)
1288 yilinda Vecihi Pasa tarafindan Kilicarslan (Nukrettin)
icin yaptirilmis olan bir anit mezardir. Kadi Kalesinin tam
tepesinde yer alan Temenni Anit Mezari'nin en ilginc ozelligi
700 metre uzunlugundaki tunelidir. Ziyaretciler bu tunelin
Seyirlik Noktasi'na cikan uzun bir koridorunu
gezebilmektedirler. Temenni Anit Mezari sonralari Anadolu'nun en
eski kutuphanelerinden birisi olarak kullanilmistir.
Altıkapı
XII. veya XIII. yuzyil Selcuk doneminin komutanlarindan
birinin esi ve cocuklari anisina insa edilmis bir anit mezardir.
Damsa Barajı
Urgup'e 17 km uzaklıkta, Domsa Cayi uzerindeki sulama amaçli,
Domsa Baraji gölü kıyısı önemli bir mesire yeri durumundadır.
Çam ağaçları ile dolu göl kıyısı sıcak yaz günlerinde ve hafta
sonlarında piknik yeri olarak her zaman hizmet vermekte olup
piknik masa ve oturaklari ile hazir ocaklari vardir. Ayrica,
Mustafapasa, Cemil, Taskinpasa, Sahinefendi, Soganli
guzergahindaki gezi ve turlarda aranan bir soluklanma noktasidir.
Ürgüp Müzesi
1971 yılında açılan müze, Ürgüp ve civarından ele geçen fosil
örneklerinin dışında Prehistorik, Eski Tunç Çağı, Hitit, Frig,
Pers, Hellenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı Dönemi eseri
mevcuttur. Müze de ayrıca yörenin mahalli kıyafetlerinin,
eşyalarının ve silahların bulunduğu etnoğrafik seksiyon da
bulunmaktadır. Ürgüp Müzesi'ne bağlı ören yerleri Mustafapaşa (Sinasos)
Aios Vasilios Kilisesi, Manastır Vadisi Kiliseleri, Yeşilöz (AzizTheodor)
Kilisesi ve Pancarlık Kilisesi'dir.
Ne alınır?
Yörede el sanatları ve hediyelik eşya sektörü oldukça
gelişmiş durumdadır. Çeşitli malzemelerden yapılmış peri bacası
figürleri, kapadokya bebekleri, seramik kaplar ve yöre
bağlarından üretilen ünlü Kapadokya şarapları alınabilir.
Bunları yapmadan dönmeyin
Ürgüp Müzesi'ni, Kiliseleri ve Taşkınpaşa Camisini
görmeden Yörede yapılan hediyelik eşyalardan almadan
Önemli Telefonlar
Kaymakamlık : +90 (384) 341 40 01
Belediye : +90 (384) 341 40 08 - 341 40 79
Hastane : +90 (384) 341 40 31 -112
Müze : +90 (384) 341 40 82
Kütüphane : +90 (384) 341 40 26
Turizm Danışma : +90 (384) 341 40 59
|
